https://urumavahini.lk/about/instance/homehttps://urumavahini.lk/videos/browse?scope=localhttps://urumavahini.lk/w/5r9WBrFKBnDUZodfHQNfpzhttps://urumavahini.lk/lazy-static/thumbnails/929372e8-f3ff-4a93-bd54-5d7b8702db1a.pngඅනුරාධපුර සුධ නගරය - බ්රහ්මචාරි වලිසිංහ හරිශ්චන්ද්රඅනුරාධපුර සුධ නගරය - බ්රහ්මචාරි වලිසිංහ හරිශ්චන්ද්ර
1907 දී බ්රහ්මචාරි වලිසිංහ හරිශ්චන්ද්රයන් සිදු කල දේශනයක්
මෙම දේශනය 1927 දී නැවතත් ඕඩියන් ලේබලයෙන් නිකුත් වී තිබෙනුයේ "අනුරාධපුර ශුද්ධ නගරය" නම් ග්රන්ථය ප්රකාශයට පත්වීම නිමිත්තෙනි.
විශේෂ ස්තූතිය - තමල්ක නිලක්ෂණhttps://urumavahini.lk/static/streaming-playlists/hls/23e7a8c9-c0c0-4901-9ae4-e4ba8f21579f/6216180b-4251-4f82-b6cb-16359dbb96f8-master.m3u8https://urumavahini.lk/videos/embed/5r9WBrFKBnDUZodfHQNfpz206012026-04-12T14:45:06.508ZYESIAHS Sri LankaNOhttps://urumavahini.lk/w/cBS8NwiLtYxXW5XZa2DNx7https://urumavahini.lk/lazy-static/thumbnails/67d3bf58-b332-4a78-b343-aa4b15d1b7f0.webpශ්රී ලංකාවේ විහාර චිත්ර කලාව - චන්දනී වනිගතුංගශ්රී ලංකාවේ විහාර චිත්ර කලාව මැයෙන් 2025 නොවැම්බර් 26 බදාදා රාත්රි 8.00 සිට 10.00 දක්වා චන්දනී වනිගතුංග පැවැත් වු දේශනයේ පටිගත කල වීඩියෝව.
සංවිධානය
පුරාවිද්යා හා උරුම අධ්යයන ආයතනය
මෙහෙයවීම
අනුරාධ පියදාස
චන්දීම බණ්ඩාර අඹන්වලhttps://urumavahini.lk/static/streaming-playlists/hls/5e167426-0457-4d49-ad2e-10d9212a74bc/903866b0-a928-4351-9fa7-8ab8ff021c86-master.m3u8https://urumavahini.lk/videos/embed/cBS8NwiLtYxXW5XZa2DNx76566042026-04-12T16:38:40.131ZYESIAHS Sri LankaNOhttps://urumavahini.lk/w/aYsr2iX41yT1R4iSdGK1wwhttps://urumavahini.lk/lazy-static/thumbnails/92feb732-bbdc-4442-9862-2a5210f6b824.webpජනරජවංශය - යටත්විජිත සිස්ටම් එකඅපිව පීඩාවට පත් කරලා තියෙන දේවල් අතර මේ රට පාලනය කරවන ක්රමය ඉස්සරහින් ම තියෙනවා. මේක අපි හදාගත්ත පාලන ක්රමයක් නෙවෙයි. මේ ක්රමය උපදින්නේ 1833 දී ඉංග්රීසි යටත්විජිත පාලකයා විසින් බලගන්වපු කෝල්බෲක් ව්යවස්ථාවෙන්. එ දා ඉඳලා මේ දක්වා අවුරුදු 190 කට වැඩි කාලයක් ගතවෙලා තියෙනවා. ඒත් මේ යටත්විජිත සිස්ටම් එක සමස්තයක් විදිහට වෙනස් කරගන්න අපිට තාමත් බැරිවෙලා. මේ යටත්විජිත සිස්ටම් එක වෙනස් කරගන්නා තුරු අපිට සැබෑ නිදහසක් අත්පත් කරගන්න බෑ. එහෙම නිදහසක් අත්පත් කරගන්නේ නැතුව අපිට අපේ උරුමය තහවුරු කරගන්නත් බෑ.
“සිස්ටම් චේන්ජ්” එකක් ගැන කියවපු අයට තමන් කිව්වේ මොකක්ද කියන කාරණය ගැන කිසිම තේරුමක් තිබුණේ නෑ. ඒ අය පරණ පාරේ ම කලින් අයටත් වඩා මහ වේගෙකින් දුවගෙන යනවා. ඉතින් මේ විදිහට තවත් ඉස්සරහට යනවා නම් දුවන්නන් වාලේ දුවන අයගේ විනාශයත් ජාතියක් විදිහට අපේ පිරිහීමත් වළක්වන්න පුළුවන්කමක් නෑ.
එහෙම නම් අපි දැන් මොකක්ද කරන්න ඕන?
අපි මුලින් ම මේ ප්රශ්නයේ අගමුල හොයලා බලමු. ඒ වෙනුවෙන් අපි කෝල්බෲක් ව්යවස්ථාවේ ඉඳලා මේ දක්වා අපේ පාලන ඉතිහාසය හදා වඩාගෙන තියෙන ආකාරය ගැන කතා කරමු. මේ “ජනරජවංශය” දේශන මාලාව කැපැවෙන්නේ ඒ වෙනුවෙන්. ඇත්තෙන්ම, “දේශන මාලාවක්” කියලා කිව්වාට මේවා ඉදිරිපත් කරන්නේ කතන්දර ස්වරූපයෙන්. අසන්නන්ගේ පහසුව සළකලා ලිඛිත ආකාරයකින් (පවර්පොයින්ට් ආකාරයකින්) අදාළ විස්තර යම් ප්රමාණයකුත් ඉදිරිපත් කරනවා.
ආචාර්ය වරුණ චන්ද්රකීර්ති විසින් ඉදිරිපත් කරන මේ කතා මාලාව කොටස් හතකින් සමන්විත එකක්.
1. යටත්විජිත සිස්ටම් එක
2. අවුරුදු විස්සක බල අරගලයක්
3.ඩොමීනියන් බොරුව සහ ව්යාජ නිදහස
4. බොරුවෙන් උපන් ආරවුල්
5. හමුදා කුමන්ත්රණයේ කතාව
6. ජනරජ ව්යවස්ථාවේ ආරවුල
7. සැබෑ ජනරජයක් වෙනුවෙන්
මේ කියන සමහර කතාවල සමහර කරුණු අපි අහලා, කියවලා තියෙනවා වෙන්න පුළුවන්. ඒත් මේ අතර හැංගිච්ච කරුණු මහ ගොඩකුත් තියෙනවා. ඉතින් අපි මේ කතන්දරය අහන්න සූදානම් වෙමු.
https://urumavahini.lk/static/streaming-playlists/hls/50c43020-ffd7-4fbd-a5d6-34457525d9a2/34148e97-e766-4dde-b866-2bbd926288b9-master.m3u8https://urumavahini.lk/videos/embed/aYsr2iX41yT1R4iSdGK1ww4745002026-04-12T18:22:45.916ZYESIAHS Sri LankaNOhttps://urumavahini.lk/w/rKiZFw47yjq5zxAJhzLf9dhttps://urumavahini.lk/lazy-static/thumbnails/5fdcc7de-95d2-4eba-9779-6e1a3002853e.jpgමහාවංසයෙන් නොකියැවෙන දේ - ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා2024 ජනවාරි මස 3 වන බදාදා දින රාජකීය ආසියාතිකයන්ගේ සංගමයේ දී ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා මැතිතුමා පැවැත් වු දේශනයේ පටිගත කල වීඩියෝව.
මෙම දේශනය එතුමා ජිවතුන් අතර සිටිය දී පැවැත් වු අවසන් ප්රසිද්ධ දේශනයයි. එය රාජකීය ආසියාතිකයන්ගේ සංගමය මඟින් සංවීධානය කරන ලද අතර පුරාවිද්යා හා උරුම අධ්යයන ආයතනය විසින් පටිගත කරනු ලැබිය.
එතුමාගේ සසර ගමන කෙටි වේවා!
මහාවංසයෙන් නොකියැවෙන දේ ගැන කී නොකී දෑ බිඳක්
ඊයේ (03) ශ්රී ලංකාවේ රාජකීය ආසියාතික සංගමයේ දේශනයක් තිබුණා. එහි මාතෘකාව වුණෙ මහාවංසයෙන් නොකියැවෙන දේ. ප්රශ්න රාශියක් ඇහුවා. සමහරු දේශන පැවැත්තුවා. ඒ ප්රශ්න අතර සිදුහත් කුමරු ලංකාවේ උපන්නේ ද යන ප්රශ්නයක් තිබුණා.
මට අවශ්ය වුණේ මහාවංස කතෘ ලෙස සැලකෙන මහානාම හිමියන් නොකියූ දේ කියන්න නො වෙයි. මහාවංසයෙන් නොකියැවෙන දේ කියන්නයි. නොකියූ දේ හා නොකියැවුණු දේ අතර විශාල වෙනසක් තියෙනවා. නොකියූ දේ කියන්නේ දැන සිට නොකී දේ. එසේ කීම හරි නොකීම හරි කතුවරයාගේ වැඩක්. අවශ්ය නම් පාඨකයාට ප්රශ්න කරන්න පුළුවන් එසේ නොකීවේ ඇයි කියා. එහෙත් එවැනි ප්රශ්නයකට පිළිතුරු දෙන්න කතුවරයා බැඳී නැහැ. මහානාම හිමියන් අපවත් වී ඇති බැවින් කොහොමටත් පිළිතුරු දෙන්නේ නැහැ.
මට තේරෙන විධියට මහාවංසය ලියා ඇත්තේ සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතිය මෙරට තහවුරු කිරීමට. ගැමුණු රජු එහි වීරයා වන්නේත් එබැවින්. මහානාම හිමියන් ධාතුසේන රජුගේ මව් පාර්ශ්වයේ මාමා කෙනකු බව කියනවා. මාත් කලක් හිතා හිටියේ උන්වහන්සේ රජුගේ පිය පාර්ශ්වයේ මාමා කෙනකු කියා. රජුගේ පියා නම් භාරතයෙන් පැමිණි මෞර්ය වාංශිකයෙක්. ධාතුසේන රජු මෙරට පළමු මෞර්ය වාංශික රජු වන්නේ එබැවින්. ධාතුසේන රජුගේ මව සංඝා කුමරිය. රජුගේ මවු පාර්ශ්වය සිංහල බෞද්ධ. එකල සිංහල බෞද්ධ යන යෙදුම තිබුණා ද නැද්ද යන්න මෙහි දී වැදගත් වන්නේ නැහැ.
ඒ කෙසේ වෙතත් මහානාම හිමියන්ට අවශ්ය වී ඇත්තේ මෙරට ථෙරවාද සම්ප්රදාය තහවුරු කරන්නයි. එමෙන් ම මෙරට සිදු වූ ආර්ය සංක්රමණය සමග බිහි වූ උත්තර භාරතීය ආර්ය සංස්කෘතිය ආරක්ෂා කිරීමටයි. උන්වහන්සේට අවශ්ය වී තිබුණේ අප වංගයටත් කාලිංගයටත් මගධයටත් සංස්කෘතික ව එක් කිරීමට. උන්වහන්සේ මහාවංසය ලියා ඇත්තේ උත්තර භාරතීය ආර්ය සංස්කෘතික පදනමක සිට.
ප්රශ්නයක් පැන නැගුණා මා එම සංස්කෘතිය ආර්ය සංස්කෘතියක් ලෙස හඳුන්වන්නේ ඈයි ද කියා. එයට හේතුව ඒ සංස්කෘතිය භාරතයේ ආර්ය සංස්කෘතිය ලෙස හඳුන්වා තිබීමයි. ආර්යයන් භාරතයේ වයඹ ද...https://urumavahini.lk/static/streaming-playlists/hls/d08089c2-1aea-4082-aa33-ddd276d9f644/a4835da7-4fa8-49bf-88d3-bd69f5b0661f-master.m3u8https://urumavahini.lk/videos/embed/rKiZFw47yjq5zxAJhzLf9d6769012026-04-12T18:43:09.715ZYESIAHS Sri LankaNOhttps://urumavahini.lk/w/q16JUYMo1FiVwV8N53MMAmhttps://urumavahini.lk/lazy-static/thumbnails/a0c0152d-115b-495c-9786-7f6867bb0a7f.jpgඉතිහාසකරණය, සිංහල බෞද්ධ ඥානවිභාගය හා අපේ ඉතිහාසය - චන්දිම අඹන්වලඉතිහාසකරණය, සිංහල බෞද්ධ ඥානවිභාගය හා අපේ ඉතිහාසය - චන්දිම අඹන්වලhttps://urumavahini.lk/static/streaming-playlists/hls/c25edd7b-d28d-4c7e-a5ee-21734fb3b6c4/9325eb93-405c-42b2-9d06-0c389ef316a8-master.m3u8https://urumavahini.lk/videos/embed/q16JUYMo1FiVwV8N53MMAm5940002026-04-12T19:50:21.066ZYESIAHS Sri LankaNOhttps://urumavahini.lk/w/coaF4GuKJ3ieye93zV3oguhttps://urumavahini.lk/lazy-static/thumbnails/a23da05d-157b-468d-b9bb-f70d5ba87294.webpශ්රී ලංකේය ඉතිහාසය අතීතය, වර්තමානය, හා අනාගතය - ආචාර්ය නලින් ද සිල්වාශ්රී ලංකේය ඉතිහාසය අතීතය, වර්තමානය, හා අනාගතය
ආචාර්ය නලින් ද සිල්වා
2019 දෙසැම්බර් මස 19 වෙනි දා
history.lk වෙබ් අඩවිය ජනගත කිරීමේ දී සිදු කල දේශනය
https://urumavahini.lk/static/streaming-playlists/hls/5c2cd986-de1b-49f3-a345-98e3f278005a/4ada6091-3b2d-4c32-9f49-84862b180b9e-master.m3u8https://urumavahini.lk/videos/embed/coaF4GuKJ3ieye93zV3ogu3022002026-04-12T21:00:28.976ZYESIAHS Sri LankaNOhttps://urumavahini.lk/w/1Uh457ofoiGeSaJxm2PghNhttps://urumavahini.lk/lazy-static/thumbnails/3f82752d-7b46-4a86-9941-e18a99d97a8e.webp1662 වර්ෂයේ දී කොළඹ - එසයිස් බර්ස්ගේ ගේ රුප සටහන් තුළින්1662 වර්ෂයේ දී කොළඹ - එසයිස් බර්ස්ගේ ගේ රුප සටහන් තුළින්https://urumavahini.lk/static/streaming-playlists/hls/074c91ab-41a3-4b2d-a250-b0f31ac58f92/3b0c6dee-e08d-47f6-a45e-dda1664a5eb0-master.m3u8https://urumavahini.lk/videos/embed/1Uh457ofoiGeSaJxm2PghN143002026-04-12T21:00:30.868ZYESIAHS Sri LankaNOhttps://urumavahini.lk/w/tmZ9UzF1Zui2Rde3Qy8dPThttps://urumavahini.lk/lazy-static/thumbnails/8139d466-afba-446f-9ed6-f09999f1ae48.webpTracing Coastal Lives: New Prehistoric Insights from Velanai Island (Kayts Island), Northern Sri ...Tracing Coastal Lives: New Prehistoric Insights from Velanai Island (Kayts Island), Northern Sri Lanka
Thilanka M. Siriwardana
Thilanka M. Siriwardana, Institute of Archaeology, University of Groningen, the Netherlands & the Department of Archaeology and Heritage Management, Rajarata University of Sri Lanka
RASSL Monthly Lecturehttps://urumavahini.lk/static/streaming-playlists/hls/dd94d762-ef7e-4419-ab67-b922415b36a1/bd9e961d-7a52-47c2-9d03-0b283b13b224-master.m3u8https://urumavahini.lk/videos/embed/tmZ9UzF1Zui2Rde3Qy8dPT4707002026-04-12T21:13:03.791ZYESIAHS Sri LankaNOhttps://urumavahini.lk/c/iahs.srilanka/videoshttps://urumavahini.lk/a/iahs/video-channels